stat4u Rybnica - opis miejscowości

Rybnica - opis miejscowości

RYBNICA

  1. Daty wzmianek o miejscowości oraz stare i obcojęzyczne nazwy

1288 – Reibnicz

1305 – Rybnitz

1345 – Rybenicz

1369 – Reibenicz

1393 – Reibnicz

1668 – Reibnitz

1677 - Reimnitz

1726 – Reinnz, Reibnitz

1945 – Rybnik, Rybnica

  1. Liczba mieszkańców

1786 – 1339

1933 – 874

1941 – 880

1988 - 749

2005 - 739

  1. Powierzchnia: 1.545 ha

Wieś  łańcuchowa ciągnąca się około 2,8 km na wysokości 380-440 m n.p.m.

  1. Historia miejscowości

Rybnica jest jedną z najstarszych osad w Kotlinie Jeleniogórskiej, której początki wiążą się z jeszcze starszą kasztelanią w Starej Kamienicy. Z początkami wsi związane są legendy. Wg jednej założycielem wsi miał być Rybin, pomorski ks. Redanów, który zawędrował tu w XI wieku. Inna wersja głosiła, że pierwsze osiadły tu beginki, które założyły w Rybnicy swoje zgromadzenie.  Potwierdzać miała to data 1234 wykuta na kamieniu w ścianie zrujnowanego zamku, którą odkryto w 1750 roku, ale zniszczono podczas remontu w 1750r. Zgromadzenie beginek uległo kasacie w 1365 lun 1369r. Nie ma jednak żadnego dowodu ani śladu ich bytności w Rybnicy. Kolejna opowieść stwierdza, że istniał tu zamek cesarza Karola IV, który miał w nim bywać osobiście w 2 połowie XIV w. Wiadomo natomiast, że w dokumencie ks.śląskiego Bolka, wydanym 20.03.1288 r joannitom z Cieplic, wymieniony jest jako świadek Henricus Reibnicz. W księdze czynszowej biskupstwa wrocławskiego z 1305r. Rybnica figuruje już jako wieś istniejąca. Natomiast w dokumencie z 1369 r. wzmiankowany jest Franczko, proboszcz z Rybnicy ( a więc istniał już kościół parafialny). Wieś do 1423 r. pozostawała w rękach von Reibnitzów, którzy mieli tu rodową siedzibę, ale zachowane ruiny zamku są młodsze. Być może na jego miejscu stał jakiś wcześniejszy, w którym przebywał cesarz Karol IV. Ten pierwszy zamek wzmiankowany w dokumentach pod nazwą łacińską Laudis palatium, zniemczoną potem na Lausepelz, musiał więc być okazałą na ówczesne czasy budowlą.  Prawdopodobnie został zniszczony  podczas wojen husyckich i odbudowany w jakimś stopniu po nich, lub wzniesiony na nowo. Podobno w 1693 r. miejscowy zagrodnik Christian Wolf wysłał swego syna Salomona na naukę tkactwa do Friedricha Pohla w Malinniku, gdzie opanował umiejętność tkania cienkich woali, które stały się potem specjalnością tkaczy z Rybnicy, dając początek tutejszemu ośrodkowi tkactwa chałupniczego. W latach 1741-43 zbudowano w Rybnicy drewniano-szachulcowy kościół ewangelicki. Była to jedna z najciekawszych świątyń ewangelickich w tej części Sudetów, bezwieżowa, założona na prostokącie ze ściętymi narożami, z dobudówkami na narożach, mieszczącymi schody na wewnętrzne empory, a także zakrystię nakrytą łamanym 8 połaciowym dachem. Jego twórcą był Jeremias Maywald. W 1840 r. były 2 kościoły, szkoła ewangelicka, 2 domy i folwark w majątku, młyn wodny, młyn do mielenia kory dębowej, 4 gospody, 40 tkaczy, 35 rzemieślników i 8 handlarzy. We wsi trzymano 500 merynosów. W 1865/6 przez Rybnicę przeprowadzono linię kolejową ze Zgorzelca do Jeleniej Góry. Powstała tu stacja kolejowa co w pewnym stopniu  przyczyniło się do wzrostu popularności wsi, dla turystów odwiedzających ruiny zamku. W połowie XIX wieku we wsi działały 3 gospody, w tym karczma sądowa. Jako atrakcję wymieniano też budynek stacji kolejowej z granitowych bloków, który uważano za najwyżej położony na całej linii. Pod koniec II wojny światowej przez Rybnicę wiodła trasa jednego z „marszów śmierci”. Drogą z Goduszyna pędzono więźniów z ewakuowanego obozu pracy przy późniejszej „Celwiskozie”. W okolicy wsi zginęło, lub zostało zamordowanych 53 więźniów, których w sierpniu 1945 r. ekshumowano i pochowano na cmentarzu w Jeleniej Górze.

Bibliografia: Słownik geografii turystycznej Sudetów – 4 – Kotlina Jeleniogórska – pod redakcją Marka Staffy – 1999r